Yazar "Uysal, Fatma" seçeneğine göre listele
Listeleniyor 1 - 1 / 1
Sayfa Başına Sonuç
Sıralama seçenekleri
Öğe Selçuklu devletlerinde ölüm ve ölüme bağlı gelenekler(Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi, 2022) Uysal, Fatma; Kapar, Mehmet AliYaşamın bir parçası olan ölüm ve ölüm olgusu tek bir neden üzerinden gerçekleşmemiştir. Canlıların ölüm sebeplerini doğal ölümler ve diğer bir canlının sebep olduğu ölümler olmak üzere ikiye ayırmak mümkündür. Dünya tarihi açısından bakıldığında insanların ölümlerine neden olabilecek pek çok neden vardır. Bunların bazıları nadir görülen özel durumlarken genele bakıldığında ölümlerin birçoğunun birbirine benzer özellikler taşıdığı görülür. Selçuklu Devletlerinde ölümlerin nedenlerine bakıldığında da diğer toplumlarda olduğu gibi siyasi nedenlerle işlenen öldürme olayları olduğu gibi doğal ölümler şeklinde de oluyordu. Hem cinayet şeklindeki hem de doğal ölümlerin pek çok nedeni vardır. Bunlardan bazıları hastalanarak, zehirlenerek, boğularak, suikasta uğrayarak, taht mücadelesi sonucunda, savaş meydanlarında savaşırken ölüm şeklindedir. Duygusal açıdan bakıldığında da insanoğlunun kabullenmekte en zorlandığı olgu yine ölümdür. Dolayısıyla bu durum geride kalan insanlar için birçok etkiler yapmış ve ölenlerin hatıralarını yâd ederek bir nevi ölümsüzleştirmeye çalışılmıştır. Buna bağlı olarak da ölüm temelli gelenekler oluşmuştur. Türk kültüründe de ölüm temelli gelenekler önemli bir yere sahiptir. Türk toplumlarında uygulanan defin törenleri de oldukça canlı ve çeşitlidir. Selçuklu devletlerinde gerçekleşen ölümlere bağlı olarak hem eski ölüm ve defin gelenekleri devam ettirilmiş hem de bunlara bazı ilaveler yapılmıştır. Bu canlılık ve çeşitlilik zengin bir kültür birikiminin sonucunda meydana gelmiştir. Tarih boyunca Eski Türklerde görülen ritüeller Türk devletlerinde de görülmüştür. Bunların arasında İslamiyet'in öncesinde ve sonrasında uygulanan cenaze merasimlerinde ve geleneklerde Şamanizm'in etkisi dikkat çekicidir. Bir Türk İslam Devleti olan Selçuklu devletlerinde de Eski Türk kültüründe yer alan ölüm inançlarının etkisi görülmektedir. Ölüm öncesinde görülen, ölüm habercisi sayılan inanışlar ve rüyalar, vasiyette bulunmak, falcılık ve müneccimlere danışmak gibi inanışların etkileri benzerlik arz etmektedir. Yine ölüm sonrasında görülen cenazenin yıkanması, kefenlenmesi, mumyalanması ve defnedilmesi uygulamaları da görülür. Matem geleneklerinden ise; ağıt yakmak, eşyaların ters kullanılması, üzüntü dolayısıyla kişilerin kendilerine zarar vermeleri, yas elbisesi giymek, atlara uygulanan matem gelenekleri (kuyruk ve kâkül kesmek), mezarlara eşya koyulması, atalarının mezarlarını ziyaret edip yardım dileme gibi ritüeller hükümdarlar ve halk tarafından devam ettirilmiştir. Çalışmada Selçuklu Devletlerinde görülen ölüm türleri, nedenleri, kültürel uygulamaları, döneme etkileri ele alınmıştır.
