Türkiye’de finansal dolarizasyon şoklarının istikrarının sorgulanması: yapısal kırılmalı ve fourier birim kök testlerinden kanıtlar

Bu araştırmada, Türkiye’de finansal dolarizasyon şoklarının istikrar yapısının sorgulanması amaçlanmıştır. Bu bağlamda, Aralık 2005-Temmuz 2023 döneminde mevduat ve kredi dolarizasyon serilerinin istikrar yapısı geleneksel Augmented Dickey ve Fuller (ADF), yapısal kırılmalı Zivot ve Andrews (1992) ile Lee ve Strazicich (2003, 2004) ve fourier fonksiyonlarına dayalı Fourier ADF (2010) ve Fourier Kruse (2019) birim kök testleri ile sınanmıştır. Birim kök test bulgularına göre mevduat ve kredi dolarizasyon serilerinin seviyede birim köklü oldukları görülmüştür. Bu durum, ilgili dönemde Türkiye’de finansal dolarizasyon şoklarının kalıcı olduğunu, Türkiye ekonomisinin dolarize bir ekonomi olduğunu kanıtlar niteliktedir. Ülkede kalıcı ekonomik büyüme, finansal istikrar ve ulusal paraya olan güvenin tesis edilebilmesi adına dolarizasyon oranını düşürebilecek politikaların üretilmesi önerilmektedir. Sonuç olarak bu araştırmada dolarizasyon şoklarının istikrar yapısı güncel birim kök testleri ile sorgulanmaya çalışılmıştır.

This study aims to investigate the stability structure of financial dollarization shocks in Türkiye. In this context, the stability structure of deposit and loan dollarization series for the period December 2005-July 2023 is tested with the conventional Augmented Dickey and Fuller (ADF), Zivot and Andrews (1992) and Lee and Strazicich (2003, 2004) unit root tests with structural breaks and Fourier ADF (2010) and Fourier Kruse (2019) unit root tests based on Fourier functions. According to the unit root test findings, deposit and loan dollarization series are found to be unit rooted at the level. This proves that financial dollarization shocks were persistent in Türkiye in the relevant period and that the Turkish economy is a dollarized economy. It is recommended that policies that can reduce the dollarization rate should be produced in order to establish permanent economic growth, financial stability and confidence in the national currency in the country. As a result, in this study, the stability structure of dollarization shocks has been investigated by using recent unit root tests.